(Uit de inspiratiebrochure van Erfgoeddag 2012)

Helden: de geschiedenis bulkt ervan. Sla een willekeurig geschiedenisboek open dat in het onderwijs gebruikt wordt en je leest over de daden, gedachten en waarden van Grote Mannen – in mindere mate Grote Vrouwen – die op beslissende momenten aan het roer stonden. De Franse minister van Onderwijs Paul Bert preciseerde in 1881 wat, volgens zijn inzichten, de voornaamste doelstelling van het geschiedenisonderwijs behoorde te zijn: "We moeten de kinderen de glorie van ons land in herinnering brengen en hen daarbij wijzen op onze helden. Doorheen die talloze verhalen over de toewijding en het plichtsgevoel ten overstaan van het vaderland, krijgen ze inzicht in onze eervolle annalen." Zo’n citaat roept herinneringen en associaties op. Zo is voor heel wat mensen de reeks s Lands Glorie, tussen 1949 en 1961 uitgegeven door Artis Historia, alvast geen onbekende, maar eerder een ijk- of startpunt in hun historisch bewustzijn. De zesdelige reeks leest als een who's who, een heldencanon of een hitparade zo je wil, van betekenisvolle figuren en gebeurtenissen in de nationale geschiedenis van ons land -van de prehistorie tot de Tweede Wereldoorlog.

 

ZALIGEN, HEILIGEN EN MARTELAREN

Het is ongetwijfeld voer voor discussie of heiligen en martelaren helden zijn. Wat er ook van zij, er zijn veel parallellen te trekken tussen helden en heiligen. De goede zaak staat voorop en niet zelden hebben ze hun leven ervoor gegeven. Dat maakt dat een heilige voor een gemeenschap evenzeer een voorbeeld van navolgenswaardig gedrag is. De vormen van verering zijn ook vergelijkbaar: net als van helden worden er beeltenissen van heiligen gemaakt, en zijn relieken een middel om in direct contact te treden met de betrokken persoon. Er is natuurlijk een groot verschil ...... enzovoort